Het Dorp Dorpsgezicht Riviertje De Swadde Woudhuisje Landschap Pingo
           
 
Bedrijvigheid aan de Bjirkewei toen en nu.

Dit is een uiteenzetting van bedrijvigheid aan de Bjirkewei, vroeger en wat er van over is.

Wil de schrijver zich melden dan kan de naam er onder worden gezet heidefolk@hetnet.nl

Bron: http://www.iec.nhl.nl/socvak/lauwersland/dorpen/twijzelerheide/twijzelerheide.html

Twijzelerheide is vanouds één van de heidedorpen. Vanwege de ligging aan de grens met twee andere gemeenten ( dantumadeel en kollumerland c.a ). Is de bevolking mede "noordelijk" gericht. Voor de werkgelegenheid is men in belangrijke mate aangewezen op bedrijven in de omgeving en ook op Leeuwarden. Als heidedorp heeft Twijzelerheide buiten de bebouwing langs de hoofdwegen vroeger overwegend een verspreide bebouwing gehad. Door de uitbreidingen na 1945 is in de loop der jaren de vorming van een dorpskom op gang gekomen.
 
Aantal inwoners: 1938
Aantal woningen: 707
 

Informatie over de Bjirkewei:

Op de hoek Doarpstrjitte/Bjirkewei op Bjirkewei 111 staat links café "De Heidehoeke". Bertus de Bruin, de schoonvader van Hendrik "Kapper", begon hier een kapperzaak. De zaak werd verkocht aan Henk de Bruin die er een cafetaria in begon.
Hij was tevens handelaar in auto's. Han Postma zette deze cafetaria voort tot enkele jaren geleden.

Bjirkewei 100:

Schuin tegenover het café, links van de Rabobank, staat de voormalige "Bouma-skoalle". Deze school is nog in gebruik geweest als locatie voor de gymnastiekvereniging, als 'Hubo'winkel en de laatste jaren als autogarage van de Fam.Visser. Het gebouw zal binnenkort waarschijnlijk worden afgebroken.

bjirkewei 109:

Gerben Geertsma heeft dit café destijds laten bouwen. Toen had het de naam "De Viersprong". Vanwege het sterke drank gebruik in die periode werdt er voor dit café een verlof A-vergunning verstrekt. Dit betekende dat er geen sterke drank geschonken mocht worden.
Later is dit café nog gerund door Doris Kazimier. Andere namen die als uitbater genoemd kunnen worden zijn: Romke en Els Postma, Tiny en Els Neyts, Jappie Visser, J. De Vries, Bert en Theo en L. Nettinga. Vanaf 1985 is het in handen van Jarich en Etsje Hiemstra, maar ook deze hebben het café inmiddels in de verkoop.

Bjirkewei 107

Dit pand, naast het café "It Wite Hûs" wordt thans bewoond door de familie Koster. Voorheen had Gerben Geertsma er een slagerij en later dreef de familie Gjalt Gjaltema er een café met verlof B.

Bjirkewei 103a: De Jister

Dit is de voormalige Gereformeerde school, welke in 1961/62 is gebouwd. Na de samenvoeging van de Gereformeerde en Hervormde School is het gebouw als dorpshuis in gebruik genomen. Hier kunt u op alle Simmer 2000 dagen terecht voor eigen zaken, zoals oude foto's en exposities. Ook wordt u in de gelegenheid gesteld om onder het genot van een kop koffie een "praatsje" te maken. Voor uitgebreide informatie over de activiteiten.

Bjirkewei 99

Op dit stee is Pieter kempenaar begonnen met een smederij, waar ook hoeven werden beslagen en fietsen gemaakt.
Later werdt dit overgenomen door zijn zoon Jan. Jan Kempenaar is na de oorlog na Canada vertrokken en de zaak werd overgenomen door zijn broer Ate. Hij verdiende de kost hoofdzakelijk als fietsenmaker en -handelaar. Ate was tevens begrafinisbode bij "de laatste eer". Later werd de zaak weer overgenomen door zijn zoon Pieter en werden er ook auto's aan het assortiment toegevoegd. Inmiddels is de zaak weer in handen van een Ate, de zoon van Pieter.

Bjirkewei 96

Tegenover café "It Wite Hûs", op nummer 96, was vroeger een sigarenwinkel. Zaterdags stond er een lange rij voor de winkel voor de zondagse sigaar.

Bjirkewei 90

Hier heeft "Auke Post" jaren lang zijn postkantoor gebruikt. Auke Heidstra werd op 22 juni 1943 hulpbesteller in Twijzelerheide. Op 27 december 1947 werd hij besteller en op 1 mei 1961 besteller eerste klas. Vanaf 1 september 1961 was hij stationhouder en per 1 november 1964 werd hij officieel kantoorhouder. Dit bleef hij tot 1 februari 1974, het moment waarop hij met pension ging. Op 5 april 1973 vond er bij hem een inbraak plaats waarbij er zo'n Fl 7.000,- werd buit gemaakt. De daders hiervan zijn later gearresteerd.

Bjirkewei 88:

Waar nu Tseard en Alie v.d. West wonen had Ruurd Henstra voor de oorlog een schilderszaak. Ruurd en Kike hebben hier ettelijk jaren gewoond.

Bjirkewei 87:

Dit pand is in 1921 als kapperzaak gebouwd en Hendrik Wijbenga was er toen "skearbaas".
Piter de Jong vertelde over het volgende: "As jonkje kaam ik net ienris sels op in stoel te sitten, mar sa tusken de skonken fan de skearbaas yn en hast yn ien beweging waard yn't rûn knipt en klear wie it". Later is Pieter Reitsma in de kapperzaak gekomen.
Hij had maar 1 voet, maar kon met zijn andere voet en een kunstvoet als kapper toch goed 'út de fuotten'.
In 1958 is de zaak door Hendrik Duursma overgenomen en tot op de dag van vandaag is de zaak open, al is het alleen 's ochtends nog maar een poosje. Hoe vaak de zaak verbouwd is, is niet bekend, maar zijn buurvrouw zei vaak: "As er net mear timmert, giet er dea".
Achter het pand van Hendrik Duursma staat een gebouwtje met een mooi voorportaal. Dit gebouw word gebruikt voor de zondagse diensten van een Vrije Evangelisatie. Zo'n 40 jaar geleden is men in een lokaal achter "It Wite Hûs" daarmee gestart en zo'n 5 jaar later heeft men dit gebouw gesticht. Het word zondags door ong. 40 kerkgangers bezocht en de predikanten komen vaak uit de wijde omgeving, o.a. uit Staphorst. Er word hier nog steeds uit de oude berijming en met hele noten gezongen.

Bjirkewei 85:

Hier was voor de oorlog een kaaspakhuis gevestigd, waar Sietse Wijbenga het beheer over had.
Daarna kwam Riemer en Gaatske Meems er te wonen en die hebben er een drogisterij van gemaakt. In de jaren zestig namen Chris en Annie de Bruin de drogisterij over.
In de jaren '90 kwamen de huidige bewoners, de familie Jacobsen, er wonen.

Bjirkewei 82:

Gerrit Zijlstra had hier vroeger een bakkerij. Zijn vrouw noemde men altijd "Bakker's Ljipkje".
Later werd hij opgevolgd door Sijtse de Graaf van Twijzel en werd er door Oane van Tinus Minke "sutele".
In 1962/63 kreeg Teake van Lingen er zijn nieuwe bakkerij. Inmiddels is de bakkerij gesloten en zijn er nu "van Lingens schaatsbenodigheden" te koop.

Bjirkewei 78:

Voor de oorlog had Pieter Ritsma hier een smederij en werden er paarden beslagen. Het oude pand is afgebroken en in de nieuw gebouwde woning kwamen Gjalt en Wijtske De Boer te wonen. Zij hielden hier legkippen. Het pand wordt thans door de dochter Ytsje Huizinga - De Boer bewoond.

Bjirkewei 73:

Andries Koning had hier een slagerij, één van zijn zonen riep altijd:ijAls honing is de worst van Koning, Als sterven is de worst van Gerben (Geertsma)".
Later is de slagerij door Kees en Griet Koning ovegenomen. Daarna Bouwe en Annie Koning er jaren een slagerij gehad.
Velen zullen zich het bord met de onderstaande tekst herinneren: Worst is voedzaam en gezond, koop een onsje of een pond, u krijgt, hoeveel u ook besteld, altijd waar voor uw geld.

Bjirkewei 71:

(Grutte) Douwe Elderhuis had hier een agentschap voor de Kollumer Courant. Je kon bij hem terecht voor advertenties en zelfs boeken, want hij had een bibliotheek aan huis. Douwe was bekend als de bode voor begrafenissen. Hij had dan een lange zwarte jas aan met op zijn hoofd een grote steek.

Bjirkewei 69:

In dit pand heeft Eeltje Mientje Boksma gewoond. "Hy dy yn branje. Fan baalders ta swarte brand en petroleum ta".
Aan Meerstra vertelde over hem het volgende: As jonkje stie ik by de wijn wannear Eeltje de baalders foar de klant úttelde en yn'e koer smiet. Dat gie dan sa fan 17, 18, 19,-,21. Hij heeft volgens zeggen een prachtig zwart paard voor de kar gehad, welke tevens voor de lijkkoets werd gebruikt. In 1947 is hij vertrokken naar Canada.

Bjirkewei 65:

Jan de Hoop had hier brillen te koop, daarna is dit door Sipke de Hoop voortgezet. Na Sipke de Hoop kwam Tjibbe Boorsma er wonen en vervolgens werd er door Wiebe Groenewoud een slagerij met winkel in gevestigd. Theun en Rennie Pietersma zetten deze slagerij met winkel voort en werden weer opgevolgd door de heren Ytsma en v/d Wijk. v/d Wijk is later alleen doorgegaan met de slagerij. De winkel is inmiddels gesloten.

Bjirkewei 63:

Wopke en Sieuwke Elzinga begonnen hier een krijdenierswinkel. Romke Postma en zijn vrouw Els kwamen er daarna wonen. Romke was lapjeskoopman. Toen Johannes en Romkje het pand betrokken kwam er een ijzerhandel in. Hun zoon Jelle heeft de zaak daarna overgenomen.

Bjirkewei 62:

Hier woonde vroeger Brugt Spoelstra ( van Feije Diene ) in een boerderijtje. Deze man had 'wynhûnnen' waarmee hij aan wedstrijden deelnam.Hij had hier ook een privé-ijsbaan ( de voorloper van de huidige ) waar hij aan belslydjeien deed. Hierna kwam Pietre Groenewoud er wonen. Hij had er een slagerij waar hoofdzakelijk geiten werden geslacht.

Bjirkewei 59:

Het huis waar de familie Henstra nu woont was vroeger de bakkerij van bakker Hessel Keegstra. Hij bakte heerlijke koekjes genaamd 'pinken'. De mensen zongen vaak bij de winkel het volgende lied: Mensen wat staat gij hier te hinken en te pinken. Want Hessel zal u voeden met lekkere pinken. Pinken zijn een soort fryske tûmkes. Na de bakkerij kwam er de zuivelzaak van Cathrinus en Jitske de Boer. Deze werd door Ringer en Aukje Bosma overgenomen. Na enkele jaren kwamen Jemme en Aukje Henstra om de zaak verder te runnen. Later is Jemme zijn winkel aan de Dorpsstraat begonnen.

Bjirkewei 55:

Op nr. 55 was ook een zuivelzaak. Deze was van Gjert Veenstra. Gjert ging altijd te suteljen. Hij had, zoals gezegd, "de hûn ûnder de karre".

Bjirkewei 53:

Deze woning dateert van 1934 en is gebouwd door Pieter Jans Kempenaar. Daarna was het de heer Gerben Geertsma die er ongeveer 15 jaar en slagerij Brugt Spoelstra. Hierover nog het volgende citaat uit de grote hoeveelheid verkregen informatie:
Brugt Spoelstra hat hjir tahâlden en neffens de ferhalen moatte op it hiem de bonken en koppen yn saneamde jiskegatten' begroeven wurde wêze, mar dêr sil nei safolle jierren net folle mear fan werom te finen wêze.

Nadat de slagerij gesloten werd kwamen achtereenvolgens Auke Koster, Pieter Dokter en sinds de herfst van 1984 Bertus Nauta er in te wonen.

Bjirkwei 48:

Eabele Roorda had hier een klompenmakerij en je kon (als je geen werk had) hier heen gaan om af te stempelen. Jan Huisman zette de klompenmakerij voort. De winkel is gesloten maar Jan Huisman is nog heel lang bezig geweest met zijn hobby, het bewerken van hout.

Bjirkewei 46:

Sietse Wijbenga had hier een schilder- en glashandel, die door zijn zoon Johannes en zijn vrouw Coby voortgezet is als glashandel. Kortgeleden zijn de laatstgenoemden verhuisd naar Kootstertille.

Bjirkewei 38:

Hier woonde Willem Dijkstra, hij was stuolwynder. Achter zijn huis verbouwde hij wilgetenen. Later woonde hier Auke Heidstra hij was kûper en hij sutelde mei brij.

Bjirkewei 32:

Deze woning stond bekend als 'de Elroos'. Dit is afgeleid van Elzinga/de Roos. Oorspronkelijk was het een kruideniers-woning, welke omstreeks 1914 gebouwd moet zijn. Het winkelgedeelte is rond 1928/1929 toegevoegd. Het werd toen bewoond door Jan Binnes van der Meer, die getrouwd was met Geertje Dijkstra. Jan Teeninga was de opvolger en deze verkocht er diervoeder en nog wat kruidenierswaren. Na 1966 werd het bewoond door het gezin Tjipke en Geertje Elzinga-de Roos welke er vogel- en tuinbouwzaad verkochten.

Begraafplaats:

in 1952 is er op het kerkhof een "Klokkenstoel" geplaatst. Aan de naam van de klok die er in hangt is de naam van het dorpsblad "De Heidebingel" ontleend.

Bjirkewei 30:

Haise Bosma heeft de winkel gebouwd of laten bouwen. Wopke en Aagje Elzinga hadden er een winkeltje in. Daarna kwam Tsjeerd Faber er wonen en later heeft zijn dochter Annie met haar man Hans er ook nog een tijdje gewoond. Na deze familie kwamen Luitzen en Anne Plantinga. Ze hadden een winkel met alle benodigdheden en levensmiddelen en een doos waar je voor een stuiver of een dubbeltje iets uit kon zoeken. Luitzen bracht de boodschappen bij de mensen thuis en was dan ook tot middernacht 'warber'.

Bjirkewei 25:

Jan Geertsma had hier klompen, kaas e.d. te koop. Hij luidde de klok elke dag op het kerkhof, tevens was hij grafdelver.

Bjirkewei 17:

Voorheen was hier Bakkeij Elgersma gevestigd, later heeft Siebe Bos het overgenomen. Sipke en Johanna de Hoop kwamen er daarna wonen. Zij hadden er een winkel voor horloges en brillen. De slogan luidde: Sipke de Hoop, heeft brillen te koop 10 voor een knoop, is dat niet goedkoop?

Bjirkewei 24:

Ate Kempenaar had in deze woning een fietsenzaak. Louw en Siep v/d West kwamen er daarna wonen. Louw verkocht "peterolie" en was "monsternimmer" bij de boeren. Hij handelde ook in lompen en oud ijzer. Zijn zoon Engele nam deze laatste taken over en heeft er een nieuwe woning neergezet.